Rijverbod negeren kost je wagen, niet altijd
Wie een rijverbod negeert, verliest vanaf 1 november 2026 in de regel zijn eigen wagen. Check wanneer de nieuwe wet wel en niet geldt.
De wet die vandaag het nieuws haalt, staat al sinds 31 augustus in het Belgisch Staatsblad. Ze telt drie artikels. De kern is één zin over wie een rijverbod negeert: de politierechter “beveelt de verbeurdverklaring van het voertuig” bij een veroordeling voor rijden tijdens een verval van het recht tot sturen, “indien het voertuig eigendom is van de dader van het misdrijf”.
VRT NWS (20 oktober 2026) vatte het samen als: wie een rijverbod heeft en toch rijdt, is vanaf november “sowieso” zijn auto kwijt. De wettekst zegt iets minder. Er staat een tweede zin achter: “Indien hij verkiest om deze sanctie niet op te leggen, motiveert hij zijn beslissing uitdrukkelijk.” En de verplichting geldt alleen voor een wagen die van de bestuurder zelf is.
In vier punten
- Een wet van 3 maart 2026 verplicht de politierechter om de wagen verbeurd te verklaren van wie rijdt tijdens een verval van het recht tot sturen.
- Het telt voor bestuurders met een rijverbod van de rechter die toch achter het stuur kruipen in een wagen die van henzelf is.
- Verbeurdverklaring wordt de regel in plaats van een keuze; de rechter mag alleen afwijken als hij dat uitdrukkelijk motiveert.
- De wet treedt op 1 november 2026 in werking; voor wagens van iemand anders werkt Kamerlid Wouter Raskin aan een tweede voorstel.
Wie een rijverbod negeert, is vanaf november sowieso zijn auto kwijt.
Kiest de rechter de sanctie niet op te leggen, dan motiveert hij zijn beslissing uitdrukkelijk.
Rijverbod en verbeurdverklaring: wat de wet van 3 maart 2026 verandert
De wet wijzigt artikel 50, paragraaf 2, van de Wegverkeerswet van 16 maart 1968. Ze geldt voor een veroordeling voor een overtreding uit artikel 48 van die wet. Dat is wat juristen “rijden spijts verval” noemen: rijden terwijl een rechter je het recht tot sturen heeft ontnomen.
Tot nu toe kon de politierechter de wagen in zo’n geval verbeurd verklaren, maar hij hoefde niet. Het Turnhoutse kantoor Schuermans advocaten schreef op 17 september 2026: “De rechter is daartoe echter geenszins verplicht.” Vanaf 1 november draait dat om. Verbeurd verklaren is de regel, niet verbeurd verklaren de uitzondering die op papier moet staan.
Een verbeurd verklaarde wagen wordt eigendom van de staat. In de praktijk volgt meestal een openbare verkoop en gaat de opbrengst naar de staatskas, meldt VRT NWS. Dat gaat verder dan beslag, zoals het Brugse dossier over een beslagprocedure die nog geen verkoop is laat zien.
De politierechter kan de wagen verbeurd verklaren, maar is daartoe niet verplicht.
De politierechter beveelt de verbeurdverklaring, tenzij hij uitdrukkelijk motiveert waarom niet.
Waarom de regel precies op 1 november ingaat
Artikel 3 van de wet zegt dat de wet “in werking treedt op de eerste dag van de derde maand na die waarin ze is bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad”. De bekendmaking was op 31 augustus 2026. September is de eerste maand daarna, oktober de tweede, november de derde. De eerste dag daarvan is 1 november 2026.
Opvallend is de lange weg ervoor. Het wetsvoorstel van Wouter Raskin (N-VA) en drie partijgenoten staat als Kamerdocument 56 0390/001 gedateerd op 15 oktober 2024. De Kamer keurde de tekst goed in de plenaire vergadering van 12 februari 2026, de koning tekende op 3 maart en pas bijna zes maanden later volgde de publicatie.
De wet bevat geen aparte overgangsregel voor ritten van vóór 1 november; artikel 3 regelt alleen de inwerkingtreding. De check hieronder zegt daarom bij een oudere datum niet wat een rechter zal doen.
Deze check legt de wettekst van 3 maart 2026 en de toelichting bij het wetsvoorstel naast je situatie. Hij voorspelt geen vonnis en is geen juridisch advies.
Een wagen op naam van je partner valt buiten de verplichting
De grens ligt bij eigendom. Rijdt iemand met een verval in een wagen van een ander, dan geldt de nieuwe plicht niet. Advocaat Bart Bleyaert schreef op 2 september 2026 dat de gevolgen dan "kunnen afhangen van de feiten, de kennis van de eigenaar en de verdere beoordeling door de strafrechter".
De toelichting bij het wetsvoorstel verwijst voor die situatie naar wat artikel 50 al toeliet. De rechter kan de wagen van een ander verbeurd verklaren "indien de eigenaar wetens en willens het voertuig uit handen heeft gegeven aan de bestuurder die vervallen is van het recht tot sturen". Dat is de overtreding uit artikel 49. "Het openbaar ministerie zal dan het opzet in hoofde van de eigenaar moeten bewijzen."
Raskin weet dat het gat er is. "We weten dat een grote groep mensen ook rondrijdt en overtredingen begaat en geen eigenaar van een voertuig zijn, mensen die bijvoorbeeld met bedrijfswagens rijden", zei hij tegen VRT NWS. Hij werkt "in stilte" aan een gelijkaardig voorstel voor die groep.
Dat de regel strenger wordt is terecht, dat hij "sowieso" heet niet
De indieners verwijzen naar een studie over recidive uit 2019 van het Belgisch instituut voor verkeersveiligheid Vias. Daaruit blijkt volgens hen dat rijden spijts verval "de hardnekkigste overtreding is bij recidivisten". Een rijverbod dat genegeerd wordt, beschermt niemand. Dan is de wagen afnemen een logische volgende stap, en de rechter een gemotiveerde uitzondering laten maken is een betere opzet dan een automatisme.
Het woord "sowieso" helpt daar niet bij. Het belooft slachtoffers en buurtbewoners een zekerheid die de wet niet geeft, en het schrikt bestuurders af met een regel die niet geldt voor wie in andermans wagen rijdt. Raskin noemt de doelgroep op X (20 oktober 2026) "hardleerse recidivisten die veelal meerdere zware overtredingen combineren". Tegen VRT NWS zei hij dat een grote groep in wagens rijdt die niet van hen zijn.
Een reageerder op X verwarde het verval van de rechter ook met een rijverbod voor "iets te snel rijden". De wet gaat over het eerste: rijden terwijl een politierechter je het recht tot sturen al had afgenomen.
De advocatuur vroeg een rem op te zware straffen en kreeg die niet
Wie de strengere regel steunt, moet ook dit zwakke punt erkennen. De Orde van Vlaamse Balies vroeg in een advies van 30 december 2024 om in de wet of de memorie te zetten dat verbeurdverklaring niet kan als ze "een onredelijk zware straf tot gevolg zou hebben". Ze verwees naar een arrest van het Grondwettelijk Hof van 9 februari 2017 (nr. 12/2017).
"Dat is niet gebeurd", schreef de Orde op 17 februari 2026. Uit het verslag blijkt volgens haar dat de indieners bij een afwijking "enkel denken aan situaties van medische aandoening of noodgeval". Het wetsvoorstel zelf noemt als voorbeeld een bestuurder in een vroeg stadium van dementie en iemand die rijdt omwille van een medisch noodgeval. Een gezin dat van die ene wagen afhangt, staat nergens in die lijst.
Beginnende dementie, een medisch noodgeval.
Geen verbeurdverklaring als ze een onredelijk zware straf oplevert. Niet in de wet gekomen.
Voor je rekent op een uitzondering: lees je vonnis
Heb je een verval van het recht tot sturen, zoek dan het vonnis erbij en noteer tot wanneer het loopt. Kijk daarna van wie de wagen is waarmee je zou rijden. Valt de rit op of na 1 november 2026 en is de wagen van jou, dan is verbeurdverklaring de regel en de uitzondering een gemotiveerde beslissing van de rechter, geen recht.
Leen je je wagen uit aan iemand met een verval, dan loop je zelf het risico uit artikel 49. De toelichting raadt de politierechter ook aan om bij het uitspreken van een verval al op het risico van verbeurdverklaring te wijzen. Hoe we wetteksten en bronnen lezen, staat in onze werkwijze en correcties.
Het voorstel voor bedrijfswagens is nog geen wet
Vanaf 1 november 2026 kunnen politierechters de nieuwe regel toepassen. De eerste vonnissen tonen hoe vaak een rechter de uitdrukkelijke motivering schrijft en wat hij dan als reden aanvaardt.
Het voorstel voor wagens die niet van de bestuurder zijn, is volgens VRT NWS nog in voorbereiding. Zolang het geen wet is, blijft de bedrijfswagen buiten de verplichte verbeurdverklaring. Meer Belgisch nieuws in vier punten staat op de voorpagina.
Foto bovenaan: een Belgische politiewagen. Foto: Dickelbers via Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
- 20 oktober 2026Raskin kondigt bij VRT NWS een voorstel voor bedrijfswagens aan
- 1 november 2026Verplichte verbeurdverklaring voor de eigen wagen
- DaarnaDe eerste vonnissen tonen hoe vaak rechters afwijken
Is de wagen van jou, dan is verbeurd de regel
Vanaf 1 november 2026 beveelt de politierechter de verbeurdverklaring, tenzij hij uitdrukkelijk motiveert waarom niet. Leg je eigen situatie naast de wettekst.
Naar de rijverbod-checkZie je 4Nieuws liever vaker in Google? Kies 4Nieuws als voorkeursbron