Meerjarenplan gemeente: cijfers mogen wachten
Meerjarenplan gemeente aanpassen aan de lagere groei van het Gemeentefonds mag tot september 2027. Oude ramingen moeten wel zichtbaar blijven voor de raad.
In 2027 groeit het Gemeentefonds met 1 procent in plaats van de voorziene 3,5 procent. Het meerjarenplan van je gemeente mag die lagere inkomsten nog even buiten de cijfers houden: minister Hilde Crevits geeft lokale besturen tot september 2027 om de nieuwe bedragen te verwerken. Dat geeft tijd om te kiezen welke uitgaven ze bijsturen. Het vult het verschil in inkomsten niet aan.
De aankondiging van Crevits van 14 oktober gaat over een tijdelijke versoepeling van het Vlaamse toezicht. Gemeenteraadsleden moeten wel kunnen zien welke oude ramingen nog in de planning staan. Voor inwoners die een investering of dienstverlening volgen, is dat verschil bepalend.
Meerjarenplan gemeente: welke cijfers mogen blijven?
Besturen mogen eind 2026 in hun aangepaste meerjarenplan nog eerdere ramingen gebruiken, op voorwaarde dat ze daar transparant over communiceren. Uiterlijk in september 2027 moeten de nieuwe bedragen erin staan. Het is dus geen uitstel van het volledige meerjarenplan tot die maand.
| Jaar | Aangekondigde groei Gemeentefonds |
|---|---|
| 2027 | 1% in plaats van 3,5% |
| 2028 | 1,25% in plaats van 3,5% |
| 2029 | 2% in plaats van 3,5% |
| Vanaf 2030 | Opnieuw 3,5% gepland |
Een vereenvoudigd rekenvoorbeeld maakt het verschil zichtbaar. Op een basisbedrag van €1 miljoen levert 3,5 procent groei €1.035.000 op; bij 1 procent is dat €1.010.000. Het verschil is €25.000 tegenover de eerdere raming. De uitkering stijgt in beide gevallen. Voor een echte gemeentebegroting spelen ook de verdeling van het fonds en andere inkomsten mee.
Een miljard minder dan geraamd is geen jaarfactuur
De VVSG raamt de besparing op het Gemeentefonds op ongeveer €1 miljard over de bestuursperiode 2026–2031. Dat is geen miljard per jaar. De vereniging vergelijkt met het eerdere groeipad, waarop lokale besturen hun plannen baseerden.
In haar open brief van 8 oktober spreekt VVSG over ruim €1,1 miljard minder algemene financiering tot 2031. Dat cijfer heeft een bredere afbakening. De twee bedragen mogen dus niet zonder toelichting worden verwisseld.
De mogelijke gevolgen raken Binnenland evenzeer als Economie: VVSG waarschuwt voor uitgestelde investeringen, aangepaste diensten of extra inkomsten die gemeenten moeten zoeken. Welke keuze jouw bestuur maakt, blijkt niet uit het Vlaamse totaal.
Uitstel is verdedigbaar, onzichtbare tekorten niet
Een gemeente tijd geven om haar prioriteiten te herzien is verstandiger dan haar haastig een sluitende tabel laten afleveren. Maar oude inkomstenramingen mogen geen geruststellend beeld geven zonder dat de raad het verschil kent. De transparantievoorwaarde hoort daarom evenveel aandacht te krijgen als de nieuwe deadline.
Tom Ongena noemt de extra tijd op X een “magere troost”. Crevits verdedigt de lagere groei als een spreiding van de begrotingsinspanning over lokale besturen. Geen van beide uitspraken vertelt welke gemeentelijke investering uiteindelijk verdwijnt.
Ook de kritiek op Vlaanderen heeft een grens. Minder dan beloofd is niet hetzelfde als minder geld dan vorig jaar. En een lager geraamd inkomen bewijst op zichzelf niet dat een belasting omhoog moet. Een lokaal bestuur houdt verantwoordelijkheid voor zijn eigen keuzes en moet die toelichten.
Welke raming staat achter jouw gemeentelijke investering?
Vraag de gemeente bij je volgende vraag over een geplande investering om de financiële toelichting: de toelichting waarin staat welke Gemeentefondsraming is gebruikt en wanneer het bestuur die actualiseert. Zo kan je een belofte naast de financiële onderbouwing leggen.
- Staat het eerdere groeipad nog in het plan? Dan moet het bestuur dat duidelijk aangeven.
- Zijn de nieuwe bedragen al verwerkt? Kijk dan welke beleidskeuzes het bestuur daarbij heeft aangepast.
- Ontbreekt de toelichting? Vraag ernaar; een sluitend totaal alleen laat de gebruikte raming niet zien.
Gemeenten betalen intussen door voor hun gewone taken. Bij sluikstorten in Wemmel gaat het bijvoorbeeld om personeel en verwerking. De restafvalcijfers in Limburg laten zien dat naast geld ook beleidsdoelen doorlopen. Die afzonderlijke dossiers bewijzen geen gevolg van deze besparing.
September 2027 brengt de nieuwe bedragen in beeld
De volgende aanpassing van de lokale planning moet zichtbaar maken hoe het bestuur de lagere groei opvangt. September 2027 is de uiterste aangekondigde termijn om de bedragen te verwerken. Voor dit Belgisch nieuws telt daarna welke investering of dienst werkelijk verandert, niet alleen of de tabel opnieuw sluit.
Zie je 4Nieuws liever vaker in Google? Kies 4Nieuws als voorkeursbron