Massastart schaatsen: wie valt wanneer af?
De massastart schaatsen wordt een afvalkoers. Volgens ISU Communication 2821 liggen bij 24 starters 18 rijders eruit. Reken uit wie wanneer afvalt.
Achttien van de 24 starters moeten het ijs af voor de eindsprint begint. Zo ziet de massastart schaatsen er vanaf dit seizoen uit bij een vol veld, volgens de eliminatietabel in ISU Communication 2821 van 1 september 2026. Wie op de 1000 meter-lijn achteraan zit, is weg. Punten tellen niet meer.
Het besluit ligt vast: de Communication vervangt de vorige regels en geldt “for the season 2026/2027 and beyond”. De eerste seniorenwedstrijden zijn de World Cup-massastarts van 15 november in Peking. In Nederland klinkt al weken kritiek, onder meer van olympisch kampioen Jorrit Bergsma. Bart Swings, ex-olympisch kampioen massastart, wacht af.
Herofoto: massastart vrouwen op de ISU Four Continents Championships 2022 in Quebec, nog in het oude format. Foto: Cephas via Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
- De ISU maakt van de massastart een afvalkoers volgens Communication 2821 van 1 september 2026.
- Het geldt voor elke senior die vanaf seizoen 2026/27 een ISU-massastart rijdt, ook voor Bart Swings.
- Punten verdwijnen: wie op een eliminatiemoment achteraan zit, is weg, bij 24 starters 18 rijders.
- De eerste World Cup-massastarts nieuwe stijl volgen op 15 november in Peking.
Communication 2821 legt de afvalkoers vast vanaf seizoen 2026/27
De ISU publiceerde de regels op 1 september 2026, ondertekend door voorzitter Jae Youl Kim en directeur-generaal Colin Smith. Bij de senioren blijft de massastart 16 ronden. Er mogen maximaal 24 rijders starten. Vanaf de start mag er meteen gereden worden: de verplichte trage eerste ronde zonder versnelling valt weg.
Afvallen gebeurt op de 1000 meter-finishlijn, de race eindigt op de gewone finishlijn. Een bel klinkt in de ronde voor elke eliminatie. Wie eruit ligt, voelt een trillende armband en ziet zijn helmnummer op twee borden naast de baan. Hij moet meteen naar de buitenkant en de coachbox in. Wie na een volle ronde nog meerijdt, wordt gediskwalificeerd.
De laatste zes worden gerangschikt op de eindsprint, de rest op de plaats waar ze afvielen. Wie als eerste afvalt, eindigt als laatste. Ook gedubbelde rijders blijven gewoon in koers tot ze eruit liggen.
Om de twee ronden twee eruit klopt alleen bij 19 of 20 starters
In De Telegraaf (13 oktober) en bij Sporza (11 juni) klonk de regel eenvoudig: om de twee ronden valt de laatste of vallen de laatste twee af. Wij legden de acht kolommen van de seniorentabel naast elkaar. Hoeveel rijders er per keer uit moeten, hangt af van de grootte van het veld.
Bij 24 starters gaan er vier keer drie en drie keer twee uit: 18 in totaal. Bij 20 starters zijn het zeven keer twee, 14 in totaal. Bij 16 starters eerst drie keer twee en daarna vier keer één. Alleen bij 19 of 20 rijders past “elke twee ronden de laatste twee” precies.
Het opvallendste zit onderaan de tabel. Bij 9 tot 12 starters blijven er na ronde 14 maar vier rijders over, geen zes. Dat botst met de zin in hetzelfde document dat de laatste zes op de eindsprint worden gerangschikt, en met de ISU-uitleg van 8 september dat het veld wordt teruggebracht tot zes.
Wanneer lig je eruit in de massastart schaatsen?
Deze rekenhulp leest de seniorentabel uit Communication 2821. Kies het aantal starters en je ziet na welke ronde hoeveel rijders afvallen. Vul je een ronde en een plaats in, dan zie je of die rijder door mag en op welke plek hij eindigt als hij eruit ligt. De tabel kent alleen velden van 9 tot 24 starters.
Voorbeeld geladen. Een veld van 20 starters, zoals in Division A van een World Cup met meer dan 32 inschrijvingen. Een rijder ligt na ronde 6 op plaats 15.
Bron: seniorentabel in ISU Communication 2821, paragraaf 4.4, en de rangschikking in paragraaf 6. Er wordt niets verstuurd of bewaard.
Punten sprokkelen of op tijd vooraan zitten?
In het oude format won wie de meeste punten had. Volgens de ISU-regels van juni 2026 lagen de tussensprints na ronde 4, 8 en 12. Daar haalden de eerste drie 3, 2 en 1 punt, in de eindsprint ging het om 60, 40, 20, 10, 6 en 3 punten. Een rijder kon dus lang achteraan hangen en pas in de laatste ronde komen.
Dat kan nu niet meer. Wie op één eliminatiemoment achteraan zit, is klaar, hoe sterk hij ook is. Bergsma zei het eerder zo, volgens Sporza: "De eerste rijders hebben er geen belang bij om hard te rijden, de laatste schaatsers sprinten om eliminatie te voorkomen".
Tussensprints na ronde 4, 8 en 12, eindsprint 60-40-20-10-6-3.
Achteraan hangen tot de laatste ronde kon.Na elke even ronde van 2 tot 14 gaan de achtersten eruit.
Eén slecht moment en je bent klaar.Is de afvalkoers gevaarlijker dan de oude massastart?
De kritiek is fel. Coach Jillert Anema zei in De Telegraaf (13 oktober): "Levensgevaarlijk. Ik ken iemand die na zo'n val nu meedoet aan de Paralympics." Oud-schaatser Erwin Mesu haalde in dezelfde krant (21 oktober) zijn ernstige val uit 2013 aan: "Ik herinner me vooral bloed, heel veel bloed". Die val dateert van lang voor de afvalkoers en bewijst niets over het nieuwe format. Hij zegt wel hoe een deel van het peloton naar de regel kijkt.
Swings is voorzichtiger. Hij zei tegen Schaatsen.nl, geciteerd door Sporza (11 juni): "Ik verwacht geen massale valpartijen, maar wel dat rijders vallen doordat ijzers elkaar raken." Op skeelers kan je volgens hem makkelijker van lijn veranderen dan op schaatsen.
De ISU zet er regels tegenover. Een volledig snijwerend pak van niveau 3 is verplicht. Valt een groep van zes of meer in de eerste ronde, dan volgt een nieuwe start. Wordt een race om veiligheidsredenen stilgelegd, dan herstart hij vanaf de laatste eliminatieronde plus één ronde, zonder wie er al uit lag. De afvalmomenten liggen op de 1000 meter-lijn en niet op de gewone finish.
Eerlijker te volgen, maar de ISU toont geen valcijfers
De afvalkoers is beter te volgen dan het puntensysteem. Een kijker hoeft geen tussenstand bij te houden: wie achteraan rijdt bij de bel, heeft een probleem. En de ISU heeft de veiligheid op papier netjes geregeld, van pak tot herstart.
Alleen laat de ISU zelf geen enkel cijfer zien. Communication 2821 en de ISU-uitleg van 8 september noemen geen valpartijen uit de juniorentests, waar de technische commissie op het ISU-congres van 11 juni naar verwees. En hetzelfde document belooft zes rijders in de eindsprint, terwijl de eigen tabel er bij kleine velden vier overlaat. Wie zo'n ingrijpende regel invoert, hoort eerst die twee dingen recht te zetten.
De laatste zes worden gerangschikt op de eindsprint.
Paragraaf 6 en de ISU-uitleg van 8 september.Bij 9 tot 12 starters rijden er vier de eindsprint.
Seniorentabel, paragraaf 4.4.Obihiro heeft geen massastart: kijk het programma na voor je betaalt
Wil je een World Cup bijwonen of een streamingpas nemen voor de massastart, kijk dan eerst naar het programma in ISU Communication 2823. De massastart staat niet in elke World Cup. Voor wie naar Heerenveen wil: dat is zondag 6 december.
Wie schuift er in Peking als eerste de coachbox in?
Op 15 november rijden mannen en vrouwen in Peking de eerste World Cup-massastart nieuwe stijl. Met meer dan 32 inschrijvingen start Division A met 20 rijders, en dan gaan er na ronde 2 de eerste twee uit. Valt het veld bij die eerste bel stil of breekt het open, dan is meteen duidelijk wie gelijk krijgt, Bergsma of de ISU. Meer Belgisch en internationaal sportnieuws lees je in de rubriek sport en op de voorpagina met al het Belgisch nieuws.
Bij 24 starters halen er zes de eindsprint
Reken uit wanneer een rijder in jouw veld afvalt, voor de eerste bel in Peking klinkt.
Reken het veld uitZie je 4Nieuws liever vaker in Google? Kies 4Nieuws als voorkeursbron