--- title: "Inflatie eurozone: hitte telt in procentpunt" date: 2026-10-20 author: "Redactie 4Nieuws" featured_image: "https://4nieuws.be/wp-content/uploads/2026/10/hitteschok-inflatie-eurozone.jpg" categories: - name: "Economie" url: "/economie.md" --- # Inflatie eurozone: hitte telt in procentpunt **1,1 procentpunt**piekeffect op de inflatie in het eurogebied, drie jaar na de schok **bijna 29%**meer inflatie als je 1,1 optelt bij de 3,8% van september **3 jaren**met een even grote schok tussen 1960 en 2019: 1980, 1998 en 2016 Tel 1,1 procentpunt op bij de 3,8% die Eurostat op 16 oktober gaf voor de inflatie eurozone van september, en je komt op 4,9%. Dat is geen 1,1% meer inflatie. Het is bijna 29% meer: 1,1 gedeeld door 3,8 is 0,289. Zo groot is het piekeffect dat twee economen van De Nederlandsche Bank berekenen voor één mondiale hitteschok, van het formaat van 2024. Dennis Bonam en Fulvia Marotta publiceerden de studie op 20 oktober 2026 in het economenvakblad ESB. Ze voorspelt geen inflatie voor volgend jaar. Ze meet wat zulke schokken in het verleden deden. **In vier punten** 1. Twee DNB-economen berekenen in ESB dat één mondiale hitteschok de inflatie in het eurogebied na drie jaar ongeveer 1,1 procentpunt hoger kan duwen. 2. Het telt voor wie de Belgische inflatie volgt, die in september op 4,69% stond volgens Statbel en 4,5% volgens de Europese maatstaf. 3. Bovenop de 3,8% van de eurozone is 1,1 procentpunt bijna 29% meer inflatie, maar de schatting rust op slechts drie vergelijkbare schokjaren. 4. Eurostat geeft op 4 november de snelle raming voor oktober; of een hitteschok terugkomt in de prijzen, tonen pas de cijfers van 2027 en 2028. Dezelfde stijging, twee manieren om ze te tellen**3,8% wordt 4,9%**Het verschil is 1,1 procentpunt. **Bijna 29% meer inflatie**1,1 gedeeld door 3,8 is 0,289. ## Inflatie eurozone: wat één hitteschok volgens DNB doet De onderzoekers kijken niet naar een warme zomer in België. Ze nemen het onverwachte deel van de jaarlijkse wereldtemperatuur: het verschil tussen wat een filter op basis van eerdere jaren voorspelde en wat er werkelijk gebeurde. De schok in hun model is 0,25 graden Celsius. Volgens de auteurs komt dat overeen met de onverwachte temperatuurverandering van 2024, het warmste jaar ooit gemeten. Ze schatten het effect voor 38 Europese landen over 1960 tot 2019. De inflatie stijgt langzaam en piekt na drie jaar. Over heel Europa ligt ze dan ongeveer 1,9 procentpunt hoger dan zonder de schok, mede door Centraal- en Oost-Europese landen met hoge en wisselende inflatie. Voor alleen het eurogebied is het ongeveer 1,1 procentpunt, en over verschillende robuustheidsanalyses tussen 0,9 en 1,2. Zuid-Europese landen zijn het sterkst blootgesteld aan schommelingen in de wereldtemperatuur. Daar loopt het effect op tot 2,1 procentpunt. Daarna zwakt alles af: inflatie en bbp keren op lange termijn terug naar het niveau van vóór de schok. Piekeffect van één mondiale hitteschok van 0,25 °C, in procentpunt (ESB, 20 oktober 2026)GroepPiekeffectEurogebied, laagste analyse0,9 Eurogebied1,1 Eurogebied, hoogste analyse1,2 38 Europese landen1,9 Sterk blootgesteld Zuid-Europa2,1 ## Een procentpunt is geen procent Een procentpunt is het verschil tussen twee percentages. Gaat de inflatie van 3,8% naar 4,9%, dan is ze 1,1 procentpunt hoger. In procenten is de inflatie zelf dan met bijna 29% gestegen. Die twee door elkaar halen maakt een studie kleiner of groter dan ze is. Voor België ligt het vertrekpunt hoger. De Europese maatstaf (HICP) kwam in september op 4,5%, volgens [Eurostat](https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-euro-indicators/w/2-16102026-ap). De Belgische consumptieprijsindex van [Statbel](https://statbel.fgov.be/nl/themas/consumptieprijsindex/consumptieprijsindex) gaf 4,69%. Telt je 1,1 op bij 4,5, dan kom je op 5,6%. Dat is 24% meer inflatie: 1,1 gedeeld door 4,5 is 0,244. Op je portemonnee werkt het zo: voor €1.000 aan uitgaven per maand, of €12.000 per jaar, kost 1,1 procentpunt extra prijsstijging in dat ene jaar €132. Dat is 12.000 maal 1,1 gedeeld door 100. De rekenhulp hieronder doet die som met je eigen cijfers. Procentpuntrekenaar · cijfers uit ESB (20 oktober 2026), Eurostat en Statbel Vertrekinflatie, in procent3,8% eurozone, september 2026 (Eurostat)4,5% België, Europese maatstaf, september 2026 (Eurostat)4,69% België, consumptieprijsindex, september 2026 (Statbel)Eigen cijfer invullenEigen inflatiecijfer, in procentEffect uit de ESB-studie, in procentpunt1,1: eurogebied, piek na drie jaar0,9: eurogebied, laagste robuustheidsanalyse1,2: eurogebied, hoogste robuustheidsanalyse1,9: 38 Europese landen samen2,1: sterk blootgestelde Zuid-Europese landen0,55: kleinere schok, ongeveer de helft van 1,1Je uitgaven per maand, in euro Bereken het verschil Rekenvoorbeeld voor één jaar, geen voorspelling. De studie geeft het piekeffect drie jaar na een schok, gemeten over 1960 tot 2019. '; h+='**'+nl(rel,1)+'% meer inflatie**'+nl(pp,2)+' gedeeld door '+nl(start,2)+' maal 100. Dit is het verschil in procent, niet in procentpunt. '; h+='**'+euro(extra)+' extra in dat jaar**'+euro(uit)+' per maand is '+euro(uit*12)+' per jaar; daarvan '+nl(pp,2)+'%. '; el('ppr-uit').innerHTML=h; } el('ppr-knop').addEventListener('click',reken); reken(); })(); ## Hitte raakt de prijzen langs vier wegen De studie noemt de kanalen zelf. Hitte drukt de arbeidsproductiviteit, omdat mensen minder uren werken of slechter slapen. Droogte en bosbranden laten de landbouwproductie dalen. Lage waterstanden in belangrijke waterwegen remmen handel en de aanvoer van grondstoffen. En misoogsten elders in de wereld kunnen via de internationale handel ook in Europa de prijzen opdrijven. Energie is het gevoeligst, en ook het onzekerst. Hogere temperaturen verlagen de vraag naar verwarming, maar extreme hitte verhoogt de vraag naar koeling. Bij droogte kan er minder waterkracht en thermische energie worden opgewekt. Per saldo vinden de auteurs een positief effect op energie-inflatie. Wie de [herstart van Tihange en je energiefactuur](https://4nieuws.be/kerncentrale-tihange-herstart-planning) volgt, ziet hoe één productiebron al het verschil maakt tussen planning en prijs. De vier kanalen die de ESB-studie noemt**Werk**Minder uren en slechter slapen drukken de arbeidsproductiviteit **Landbouw**Droogte en bosbranden verlagen de productie **Rivieren**Lage waterstanden remmen handel en aanvoer **Wereldhandel**Misoogsten elders duwen voedsel- en energieprijzen op ## Drie grote schokjaren zijn een smalle basis voor één hard getal De studie is een nuttige waarschuwing, maar het getal 1,1 verdient minder stelligheid dan een kop als “ruim 1 procentpunt” doet vermoeden. Tussen 1960 en 2019 waren er volgens de auteurs maar drie jaren met een schok zo groot als die van 2024: 1980, 1998 en 2016. Ze schrijven zelf dat de schattingen daarom met voorzichtigheid gelezen moeten worden en dat de betrouwbaarheidsintervallen relatief groot zijn. De marge van 0,9 tot 1,2 is bovendien geen betrouwbaarheidsinterval. Het is de spreiding over verschillende modelkeuzes. Het energieresultaat leunt volgens de auteurs voor een belangrijk deel op olieprijsbewegingen in de jaren zeventig en tachtig, en ze kunnen niet vaststellen of temperatuur die olieprijzen zelf veroorzaakte. Bij een schok half zo groot als die in het model zijn de effecten ook ongeveer half zo groot. Jaren met een schok zo groot als die van 2024, volgens de auteurs1. **1980**Eerste vergelijkbare schok in de reeks 2. **1998**Tweede 3. **2016**Derde, en laatste vóór het einde van de reeks in 2019 4. **2024**Het warmste jaar ooit gemeten, de maat voor de schok in het model ## Wie het getal wegwuift, vergeet de voedselprijzen van 2022 Voorzichtigheid kan ook doorslaan. Een eerdere studie van het Potsdam-Institut für Klimafolgenforschung en de Europese Centrale Bank (Kotz en anderen, Communications Earth & Environment, 21 maart 2024) schatte dat de hittezomer van 2022 de voedselinflatie in Europa met ongeveer 0,6 procentpunt verhoogde. Dat was een lokale hittegolf, geen wereldwijde schok. De DNB-studie vindt voor voedsel juist gematigde effecten, en noemt dat zelf een verrassing. De auteurs waarschuwen dat het effect nu groter kan zijn dan hun cijfers aangeven: energieprijzen zijn flink gestegen en verstoringen in toeleveringsketens beperken het aanbod van kunstmest. Wie de studie te klein maakt, negeert dus ook wat de auteurs zelf als risico noemen. Twee studies, twee uitkomsten voor voedsel**DNB in ESB, 2026**Mondiale schok: gematigd effect op voedselprijzen, piek na ongeveer drie jaar. **PIK en ECB, 2024**Hittezomer 2022 in Europa: voedselinflatie ongeveer 0,6 procentpunt hoger. ## Wat moet de ECB met een hitteschok? Volgens de auteurs gedragen temperatuurschokken zich als aanbodschokken: de inflatie stijgt terwijl de economische activiteit daalt. Sterk reageren op de eerste prijsstijging is dan doorgaans niet verstandig. Rentebeleid werkt met vertraging en een renteverhoging kan de economische teruggang versterken. Het risico zit in de tweede ronde. Blijft de inflatie lang hoog, dan kunnen verwachtingen en lonen meestijgen. Een enquête onder Nederlandse huishoudens (Galati en anderen, 2026) toont dat zij verwachten dat klimaatverandering de inflatie de komende tien jaar hoger en grilliger maakt. Voor de rest gaat het over aanpassing: hittebestendige infrastructuur, zoetwaterbeheer en minder hittestress in steden, zoals in het [klimaatplan van Antwerpen met extra park en ontharding](https://4nieuws.be/klimaatplan-antwerpen-100-hectare). Internationaal gecoördineerd beleid tegen verdere opwarming hoort er volgens de auteurs ook bij; de [Belgische klimaatfinanciering daalde in 2025](https://4nieuws.be/klimaatfinanciering-belgie-2025) naar €226,87 miljoen. Hoe de auteurs de rol van de centrale bank zien**Eerste ronde**Tijdelijke prijsstijging na een aanbodschok: niet sterk op reageren. **Tweede ronde**Stijgen verwachtingen en lonen mee, dan blijft de inflatie langer hoog. ## Kijk bij de volgende inflatiecijfers naar de energielijn De energie-inflatie in België was in september 24,37%, meldt Statbel, en droeg 2,15 procentpunt bij aan de totale inflatie. Statbel noemt motorbrandstoffen, aardgas, elektriciteit, pakketreizen en huisbrandolie als belangrijkste stijgers. Dat is geen hitte-effect uit deze studie; het laat wel zien hoe zwaar energie nu al weegt. Leg bij de volgende controle twee cijfers naast elkaar: de totale inflatie en de bijdrage van energie in procentpunt. Vul de nieuwe totale inflatie in de rekenhulp in. Vergelijk je daarna je eigen [energiecontract met de rest van de markt](https://4nieuws.be/luminus-bpost-energiecontract), dan weet je of je vaste of variabele prijs je beschermt. Meer economie en [Belgisch nieuws](https://4nieuws.be/) in vier punten vind je op de voorpagina. Belgische inflatie in september 2026, volgens Statbel**Totaal**4,69% **Energie**24,37%, goed voor 2,15 procentpunt van het totaal **Zonder energie**2,83% **Voeding**-0,28% ## Wanneer zie je een hitteschok terug in de prijzen? Niet meteen. Neem 2024 als schokjaar en tel er de drie jaar tot de piek bij, dan kom je uit op 2027. Die rekensom maken de auteurs zelf niet, en hun model meet een gemiddelde over zestig jaar, geen kalenderjaar. Afgelopen zomer was volgens Copernicus de warmste ooit gemeten in West-Europa, 2,5 graden boven het gemiddelde van 1991-2020, maar dat is een lokale schok en die valt buiten dit model. Eurostat publiceert op 4 november 2026 de snelle raming voor oktober. Die zegt nog niets over de studie. Pas de inflatiecijfers van 2027 en 2028 tonen of een hitteschok van het formaat van 2024 opnieuw zichtbaar wordt in de prijzen, en of energie of voedsel dan het grootste deel draagt. Foto bovenaan: laagwater bij de monding van de Nahe in de Rijn, augustus 2022. Foto: Hejnjahns via [Wikimedia Commons](https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nahe_Rhein_M%C3%BCndung_Niedrigwasser_2022_01.jpg), [CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0). De kalender rond deze studie1. **16 oktober 2026**Eurostat: inflatie eurozone 3,8% in september 2. **20 oktober 2026**ESB publiceert de DNB-studie 3. **4 november 2026**Eurostat: snelle raming voor oktober 4. **2027**Schokjaar 2024 plus drie jaar tot de piek, een rekensom die de auteurs niet maken ## 1,1 procentpunt is bijna 29% meer inflatie Op de 3,8% van september telt 1,1 procentpunt op tot 4,9%. Vul je eigen inflatiecijfer en uitgaven in. [Naar de rekenhulp](#rekenhulp)