Spoelekerk Lokeren: prijs na schrappen
De Spoelekerk in Lokeren won de Wase Erfgoedprijs 2026. Twee bedragen, 1,5 en 2,2 miljoen euro, en wat de bronnen er niet bij zeggen.

Zeventien projecten waren genomineerd voor de Wase Erfgoedprijs 2026. De stad Lokeren won met de Spoelekerk in Lokeren, een kerk uit 1978 die nu buitenschoolse kinderopvang is. Het plan om er ook een kunstacademie in te zetten is geschrapt: dat bleek te zwaar (VRT NWS, 15 november 2026).
Wie op de Spoelekerk zoekt, vindt vooral het feestbericht. Een bedrag staat niet in het prijsbericht. In andere bronnen staan er twee, uit twee jaren. Beide staan hieronder naast elkaar.
| Bron en datum | Wat ze over de Spoelekerk noemt |
|---|---|
| Bouwkroniek, 20-02-2021 | 1,5 mln euro investering van de stad |
| VRT NWS, 09-10-2025 | 2,2 mln euro kostprijs, opvang verhuist uit containers |
| Waaskrant, 26-10-2025 | 1 van 6 genomineerden provinciale Erfgoedprijs 2025 |
| VRT NWS, 15-11-2026 | Wase Erfgoedprijs, 17 genomineerden |
Wat veranderde er in de Spoelekerk in Lokeren tussen plan en opvang?
De kerk werd in 1978 ingewijd en deed ongeveer 40 jaar dienst als parochiekerk. De stad kocht het gebouw in 2018 (VRT NWS, 15 november 2026). Een behoefteonderzoek zette er een kunstacademie en een buitenschoolse kinderopvang in (Dimension, vakblad). Dat bleek volgens VRT NWS financieel en ruimtelijk te ambitieus; kinderopvang werd de hoofdfunctie.
In het ontwerp is wat bleef opvallend: het grondplan, de rode bakstenen architectuur en de daklichten. Het podium waar het altaar stond is een speelplek voor de jongste kinderen.
Kunstacademie en kinderopvang. In 2021 meldt Bouwkroniek ook een polyvalente ruimte voor verenigingen.
Kinderopvang in het hele gebouw, op een vergaderzaal voor verenigingen na (VRT NWS, 9 oktober 2025).
Van wijding tot prijs: de jaartallen
De opvang zat eerder in tijdelijke containers op de naastgelegen school. Dat staat in het VRT-bericht van 9 oktober 2025, dat ook spreekt van zeven jaar leegstand.
- 1978Sint-Jozefkerk ingewijd
- 2018Laatste viering in maart; de stad koopt het gebouw
- 2021Bouwkroniek: de stad investeert 1,5 miljoen euro
- 2025Opvang trekt in; VRT NWS noemt 2,2 miljoen euro
- 15 november 2026Wase Erfgoedprijs, uit 17 genomineerden
1,5 miljoen in 2021, 2,2 miljoen in 2025: wat staat er niet bij?
Bouwkroniek schreef op 20 februari 2021: “het ontwerp, waarin de stad Lokeren 1,5 miljoen € investeert”. VRT NWS schreef op 9 oktober 2025 dat de renovatie 2,2 miljoen euro kostte. Het verschil is 2,2 min 1,5 is 0,7 miljoen euro.
Dat verschil bewijst geen overschrijding. De twee cijfers komen van verschillende momenten en kunnen een ander pakket beschrijven. Dimension meldt bijvoorbeeld dat de herinrichting van de omgeving later als bijkomende opdracht kwam. Wat de bronnen niet zeggen: welke werken in welk bedrag zitten.
Het oordeel: één functie schrappen was hier te verdedigen
Kunstacademie én opvang bleek financieel en ruimtelijk te ambitieus (VRT NWS, 15 november 2026). Kiezen voor één hoofdfunctie gaf de opvang een vaste plek in plaats van containers, en liet het grondplan, de daklichten en de rode baksteen intact. Voor een niet-beschermd gebouw is dat een verdedigbare keuze.
Ook buiten het gebouw levert het op: de nieuwe buitenruimte is voor de opvang én de basisschool ernaast (Dimension).
Het overleg met de buurt is beschreven, niet gemeten
Het project wordt geprezen om het overleg met de buurt. Dat staat in de nominatietekst van de Wase Erfgoedprijs en in Dimension (vakblad). Wie hoeveel buren sprak en wat zij vroegen, vonden wij niet terug.
Ook de jury noemt in het prijsbericht geen criteria. Het bericht noemt wel de uitkomst: een nieuwe, toekomstgerichte functie voor erfgoed. Daarom blijft de prijs een oordeel over het gebouw, niet over de kosten.
Een jury kijkt naar het gebouw, de gemeenteraad naar de rekening
Dat de Spoelekerk een prijs kreeg, zegt dat het resultaat goed gelukt is. Het zegt niets over de vraag of de stad het nog goedkoper of beter had gekund. Daarvoor zijn de gemeenteraadsbesluiten en de afrekening het document, niet het prijsbericht.
Zoek bij een herbestemming in je eigen gemeente dezelfde drie dingen. Ze staan zelden bij elkaar. Bij de nieuwe buitenschoolse opvang in Maasmechelen staat de bouwkost (4,25 miljoen euro, VRT NWS) wel in het nieuws, het aantal vrije plaatsen niet. Hoe erfgoedgeld ook in een ander dossier verschuift, lees je bij de Boekentoren.
Bij de Spoelekerk zijn twee getallen bekend: 1,5 miljoen euro in 2021 en 2,2 miljoen euro in 2025. Zodra een besluit of afrekening per werk laat zien wat in die 0,7 miljoen zit, blijkt of dit een uitgebreid project was of een duurder. Pas dan is de Spoelekerk een voorbeeld voor andere kerken, en niet alleen een mooi gebouw.
Meer Belgische dagelijkse beslissingen vind je op Belgisch nieuws.
Zie je 4Nieuws liever vaker in Google? Kies 4Nieuws als voorkeursbron