Emmy voor Jo Plaetes AI: wie mag het gezicht?

Jo Plaete uit Brakel helpt Tom Hanks op het scherm weer jong te worden. Zijn bedrijf BRAHMA AI is bekroond met een technische Emmy voor gezichtsverandering waarbij de acteerprestatie behouden blijft. Voor Vlaamse filmmakers zit de belofte ook elders: hun acteurs in het Engels laten spelen zonder de film opnieuw te draaien.

Dat vooruitzicht schetst Plaete in een nieuw interview met VRT NWS. Een internationale doorbraak voor een Vlaamse film is daarmee nog geen feit. De technologie opent een mogelijkheid; een distributeur en een publiek moet je nog vinden.

Welke Emmy krijgt BRAHMA AI precies?

De officiële laureatenlijst vermeldt Metaphysic (Brahma AI), samen met Disney Research, Rising Sun Pictures en Digital Domain. De categorie heet AI-based face replacement and performance-preserving post-production transformation. Het gaat om de techniek achter het beeld, niet om een prijs voor de beste acteur of dramaserie.

De selectie was al in september bekend. BRAHMA’s aankondiging van 9 september noemt 14 oktober als datum van de gezamenlijke technische Emmy-ceremonie in North Hollywood. Het Vlaamse interview volgt dus op de geplande uitreiking, niet op een vandaag bekendgemaakte selectie.

Die toepassingen zijn niet onderling uitwisselbaar. De officiële prijscategorie noemt gezichtsvervanging en nabewerking. Plaetes verhaal over taalversies beschrijft daarnaast waar het bedrijf die techniek voor wil inzetten.

In onze rubriek cultuur vind je ook de Vlaamse agenda voor tentoonstellingen en voorstellingen. De rubriek technologie volgt andere digitale toepassingen, zoals de sensoren waarmee Mol zijn afvalinzameling wil bijsturen.

Een jongere Hanks blijft afhankelijk van zijn spel

In Here kregen Tom Hanks en Robin Wright verschillende leeftijden. BRAHMA beschrijft hoe hun jongere versies al tijdens de opnames bijna onmiddellijk zichtbaar werden. De regisseur kon daardoor het bewerkte gezicht beoordelen terwijl de acteurs speelden.

Het principe om acteurs digitaal jonger te maken bestaat al langer. Industrial Light & Magic beschrijft bij The Irishman hoe het vanaf 2015 werkte aan opnames zonder zichtbare meetpunten op de gezichten. Deze Emmy erkent dus een ontwikkeling in een bestaand vak, geen uitvinding van digitale verjonging.

Een Emmy is geen bewijs van toestemming

De erkenning voor de techniek is verdiende aandacht voor werk achter de schermen. Maar een overtuigend gezicht vertelt de kijker niet wie het gebruik heeft goedgekeurd. Een technische prijs mag daarom geen vervanging worden voor uitleg over toestemming en hergebruik.

Plaete zegt tegen VRT dat toestemming in de systemen is ingebouwd en dat alle gebruikte beelden gelicentieerd zijn. Dat is de verklaring van de aanbieder. Uit de laureatenlijst volgt geen onafhankelijke controle van ieder acteurscontract. De Amerikaanse acteursvakbond SAG-AFTRA benadrukt juist toestemming en afspraken over vergoeding bij het gebruik van stem, gelijkenis en opgenomen prestaties.

Het verschil met misbruik is concreet. In de deepfake met Pierre Van Damme ontkende de professor de opname van een medische reclamevideo. Een gelijkenis op het scherm was daar geen bewijs dat hij die boodschap werkelijk uitsprak.

Ook de kritiek op AI kan te gemakkelijk worden. Een gezicht verjongen maakt de onderliggende acteerprestatie niet waardeloos. Wie elke digitale ingreep gelijkstelt aan een volledig verzonnen acteur, miskent precies het menselijke spel dat deze systemen proberen te bewaren.

BRAHMA presenteert toestemming ook publiek als verkoopargument. In zijn terugblik op World Summit AI schrijft het bedrijf dat Plaete veiligheid en toestemming besprak. Zo’n bedrijfsbericht toont de boodschap die het uitdraagt; het bewijst niet dat misbruik uitgesloten is.

Krijgt de volgende taalversie een duidelijke vermelding?

Controleer bij je volgende aankoop van een filmticket welke taalversie je boekt. Een originele versie met ondertitels, traditionele nasynchronisatie en AI-dubbing leveren een andere kijkervaring op. Vermeldt de aanbieder alleen “Engels”, vraag dan of dat de oorspronkelijke opnametaal is.

• Bij ondertiteling hoor je de oorspronkelijke dialoog.
• Bij traditionele nasynchronisatie spreekt doorgaans een andere stemacteur de vertaling in.
• Bij de AI-dubbing die Plaete beschrijft, worden stem en lipbewegingen aangepast om de oorspronkelijke acteur de vertaling te laten brengen.

Plaete noemt bij VRT de Amerikaanse uitbreng van Ramayana volgende maand als volgende toepassing. Dat is zijn aangekondigde planning. Bij die uitbreng wordt interessant hoe duidelijk de taalbewerking aan het publiek wordt uitgelegd. Pas bij concrete Vlaamse releases kan blijken of ook Vlaamse films er werkelijk een groter bereik door krijgen.

Meer Belgisch nieuws vind je op 4Nieuws.